GPSR a książki: strona redakcyjna i dane, które musisz podać

Od 13 grudnia 2024 roku książka jest dla prawa Unii zwykłym produktem konsumenckim. Rozporządzenie o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w skrócie GPSR, każe podać w niej dane producenta i element, po którym da się ją zidentyfikować. Oferta w internecie musi mieć jeszcze więcej.

Poniżej: kto jest producentem książki, co wpisać na stronę redakcyjną, co w ofercie na Allegro i co z nakładami sprzed grudnia 2024 roku.

Co GPSR zmienił dla książek

Rozporządzenie (UE) 2023/988 stosuje się od 13 grudnia 2024 roku (art. 52). Zastąpiło dyrektywę 2001/95/WE i obowiązuje bezpośrednio w każdym państwie Unii. Obejmuje każdy przedmiot przeznaczony dla konsumentów (art. 3 pkt 1), nowy i używany (art. 2 ust. 3). Książek nie ma na liście wyłączeń w art. 2 ust. 2, więc rozporządzenie ich dotyczy.

W Polsce nadzór sprawuje Prezes UOKiK razem z wojewódzkimi inspektorami Inspekcji Handlowej. Kontrole i kary określa ustawa z 7 listopada 2025 r. o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów (Dz.U. 2025 poz. 1826). Weszła w życie 3 stycznia 2026 roku i zastąpiła ustawę z 2003 roku.

Książka rzadko bywa produktem niebezpiecznym. Dla wydawcy GPSR oznacza więc przede wszystkim obowiązki informacyjne: dane na egzemplarzu, dane w ofercie, kanał do zgłaszania skarg (art. 9 ust. 11) i krótką dokumentację techniczną z analizą ryzyka (art. 9 ust. 2). Wytyczne Komisji mówią, że zakres tej dokumentacji ma odpowiadać złożoności produktu i ryzyku.

Kto jest producentem książki

Producent

Każda osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza produkt lub która zleca zaprojektowanie lub wytworzenie produktu i sprzedaje ten produkt pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym (art. 3 pkt 8 GPSR).

Wydawnictwo zleca druk i sprzedaje książkę pod swoją nazwą, więc jest producentem. Wytyczne Komisji Europejskiej z listopada 2025 roku tłumaczą to na przykładzie: firma, która kupuje kubki od wytwórcy, nanosi na nie swoje logo i sprzedaje je konsumentom, staje się producentem tych kubków.

Autor, który wydaje sam

Samowydawca jest w tej samej sytuacji co wydawnictwo. Zlecasz druk, na okładce i stronie redakcyjnej stoi Twoje nazwisko albo nazwa Twojego wydawnictwa i to Ty sprzedajesz książkę. Jesteś producentem w rozumieniu GPSR. Jeśli wydajesz przez wydawnictwo, producentem jest wydawnictwo, a Ty jako autor nie masz obowiązków z rozporządzenia.

Dlaczego nie drukarnia

Drukarnia wytwarza egzemplarze na zlecenie, ale nie wprowadza ich do obrotu pod swoją nazwą. Wpis „druk i oprawa” na stronie redakcyjnej mówi, kto wykonał egzemplarze, a nie kto je sprzedaje. Za jakość wykonania drukarnia odpowiada wobec Ciebie na podstawie umowy.

Księgarnia i sklep internetowy są dystrybutorami (art. 3 pkt 11). Zanim wystawią książkę, muszą sprawdzić, czy dane producenta są na egzemplarzu (art. 12 ust. 1). Dlatego hurtownie i platformy pytają wydawców o te dane.

Jakie dane i gdzie je umieścić

• Identyfikator produktu: numer typu, partii albo serii lub inny widoczny i czytelny element, po którym konsument zidentyfikuje produkt (art. 9 ust. 5). Wytyczne Komisji jako przykład podają kod kreskowy.
• Dane producenta: imię i nazwisko albo nazwa, zarejestrowana nazwa handlowa lub znak towarowy, adres pocztowy i adres elektroniczny (art. 9 ust. 6).
• Pojedynczy punkt kontaktowy, jeśli jest inny niż adres producenta (art. 9 ust. 6).
• Osoba odpowiedzialna w Unii, gdy producent ma siedzibę poza UE (art. 16 ust. 1 i 3).

W książce, nie na folii

Dane umieszcza się na produkcie. Opakowanie albo dołączony dokument wchodzą w grę tylko wtedy, gdy na produkcie się nie da (art. 9 ust. 6). Komisja pisze w wytycznych, że co do zasady uzasadnia to tylko wielkość produktu, a nie względy estetyczne. Książka ma strony, więc miejscem na dane jest strona redakcyjna albo czwarta strona okładki. Folia i karton, w których książka przyjeżdża, lądują w koszu zaraz po otwarciu paczki.

Adres e-mail

Adres elektroniczny to e-mail albo wydzielona część strony internetowej, przez którą konsument skontaktuje się z Tobą bezpośrednio. Wytyczne mówią wprost, że sam adres strony nie wystarczy. Ten adres będzie wydrukowany w każdym egzemplarzu przez lata, więc wybierz skrzynkę, którą utrzymasz, najlepiej na własnej domenie.

Czy ISBN wystarczy jako identyfikator

ISBN jednoznacznie wskazuje wydanie i formę książki, a na okładce stoi jako kod kreskowy EAN. Rozporządzenie nie wymienia go z nazwy, ale kod kreskowy jest przykładem identyfikatora w wytycznych Komisji. Przy dodrukach dopisz na stronie redakcyjnej oznaczenie nakładu, na przykład „Wydanie I, dodruk”. Wtedy wiadomo, z którego nakładu pochodzi egzemplarz. Książka bez ISBN potrzebuje innego widocznego oznaczenia, na przykład własnego numeru wydania.

Wzór strony redakcyjnej pole po polu

Strona redakcyjna to odwrót strony tytułowej. Według zasad nadawania ISBN Biblioteki Narodowej numer drukuje się właśnie tam i na czwartej stronie okładki. Jeśli masz opis CIP z Biblioteki Narodowej, wstawiasz go tu bez zmian.

Stronę redakcyjną składasz razem z resztą bloku; jak zrobić to w edytorze tekstu, piszemy w poradniku o składzie w Wordzie. Pliki sprawdzamy przed drukiem pod kątem technicznym: spady, rozdzielczość, fonty. Treści strony redakcyjnej nie weryfikujemy, więc przeczytaj ją sam przed wysłaniem pliku.

Sprzedaż w internecie: art. 19

Gdy sprzedajesz online, oferta musi zawierać jasno i widocznie co najmniej:

• nazwę producenta, jego adres pocztowy i adres elektroniczny,
• dane osoby odpowiedzialnej w Unii, jeśli producent ma siedzibę poza UE,
• informacje pozwalające zidentyfikować produkt, w tym zdjęcie, rodzaj i inne identyfikatory,
• ostrzeżenia i informacje o bezpieczeństwie, jeśli produkt ich wymaga, po polsku.

Obowiązek ma każdy podmiot, który sprzedaje na odległość: wydawca we własnym sklepie, księgarnia internetowa i sprzedawca na platformie.

Co wpisać w ofercie na Allegro

Allegro ma w formularzu oferty osobne pola na dane producenta, osobę odpowiedzialną i informacje o bezpieczeństwie. Jako samowydawca w polu producenta wpisujesz swoje dane: nazwę, adres pocztowy i e-mail, te same co w książce. Jeśli wydajesz w Polsce, osobą odpowiedzialną jesteś Ty. Zwykła książka nie wymaga ostrzeżeń. Produkt identyfikują zdjęcie okładki, tytuł, autor i ISBN.

Te same dane pokaż we własnym sklepie, przy każdym tytule. Ustawa o nadzorze przewiduje karę do 500 000 zł za niewykonanie obowiązków z art. 19 (art. 76) i do 100 000 zł dla producenta za brak danych i identyfikatora na produkcie (art. 61). O sprzedaży własnej książki piszemy więcej we wpisie jak sprzedawać własną książkę.

Książki wydane przed 13 grudnia 2024

Egzemplarze wprowadzone do obrotu przed tą datą i zgodne z poprzednią dyrektywą możesz sprzedawać dalej bez nowych oznaczeń (art. 51). Wytyczne Komisji dodają dwie rzeczy. Wprowadzenie do obrotu ocenia się dla każdego egzemplarza osobno. Obowiązki dotyczą też każdej oferty wystawionej od 13 grudnia 2024 roku.

W praktyce stary nakład na półce może zostać taki, jaki jest, ale oferta w internecie musi mieć dane z art. 19. Dodruk starego tytułu to nowe egzemplarze, więc muszą mieć dane producenta w książce. Przy dodruku wystarczy poprawić jedną stronę pliku i wysłać nowy PDF razem z zamówieniem w konfiguratorze.

Czego GPSR nie obejmuje

• Antyków, czyli przedmiotów kolekcjonerskich, co do których konsument nie oczekuje zgodności z dzisiejszymi normami (art. 2 ust. 2 lit. i, art. 3 pkt 28). Stare książki z antykwariatu mogą się tu mieścić.
• Sprzedaży poza działalnością handlową. Udostępnienie na rynku to dostarczenie produktu w ramach działalności handlowej (art. 3 pkt 6). Książka wydrukowana w kilkunastu egzemplarzach dla rodziny, jak wspomnienia rodzinne, nie trafia na rynek.
• Ryzyk uregulowanych przepisami szczególnymi. GPSR działa tam, gdzie inne prawo Unii nie reguluje bezpieczeństwa danego produktu (art. 2 ust. 1). Książka dla dzieci z elementami zabawki może podlegać także przepisom o zabawkach.

Przeczytaj też

Jak wydać książkę zgodnie z... prawem?